अरिजित सिंहले लिए ‘चलचित्र गायन’ बाट सन्यास

मुम्बई । भारतीय संगीत उद्योगका सबैभन्दा प्रभावशाली र लोकप्रिय गायकमध्ये एक अरिजित सिंह ले चलचित्र गायन (प्लेब्याक सिङ्गिङ) बाट सन्यासको घोषणा गरेका छन्। नयाँ वर्ष २०२६ को अवसर पारेर सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले अबदेखि कुनै पनि चलचित्रका लागि प्लेब्याक भोकलिस्टको रूपमा काम नगर्ने स्पष्ट पारेका हुन्। यो घोषणासँगै भारतीय फिल्म संगीतको एक महत्वपूर्ण अध्याय भावनात्मक मोडमा पुगेको छ।
अरिजित सिंहको आवाजले पछिल्लो एक दशकभन्दा बढी समयदेखि करोडौँ श्रोताको भावना, प्रेम, पीडा र सम्झनालाई संगीतमा बाँध्दै आएको थियो। उनका गीतहरू केवल सुन्ने विषय मात्र रहेनन्, ती धेरैका जीवनका अनुभव र भावनासँग जोडिए। यही कारण, चलचित्र गायनबाट उनको विदाइको खबरले संगीतप्रेमीहरूलाई भावुक बनाएको छ।
नयाँ वर्षसँगै आएको ठूलो घोषणा
मंगलबार साँझ सामाजिक सञ्जालमा नयाँ वर्ष २०२६ को शुभकामना दिँदै अरिजित सिंहले लेखेका छन्,
“यो यात्रामा मलाई साथ, माया र समर्थन दिने सबैलाई धन्यवाद। म अबदेखि प्लेब्याक गायकका रूपमा कुनै नयाँ काम लिने छैन। यो यात्रालाई यहीँ समाप्त गर्दैछु। यो एक सुन्दर अनुभव रह्यो।”
उनको यो सन्देश छोटो भए पनि गहिरो अर्थ बोकेको छ। लामो समयदेखि भारतीय चलचित्र संगीतमा सर्वाधिक खोजिने आवाज बनेका अरिजितले शान्त र सम्मानजनक ढंगले आफ्नो चलचित्र गायन यात्रालाई विराम दिएका छन्।
चलचित्र गायनबाट मात्र विदाइ, संगीतबाट होइन
अरिजित सिंहले चलचित्र गायनबाट सन्यास लिएको घोषणा गरे पनि संगीतबाट पूर्ण रूपमा टाढा नहुने स्पष्ट पारेका छन्। उनले स्वतन्त्र सांगीतिक यात्रा, कन्सर्ट, लाइभ प्रस्तुति र आफ्नै सिर्जनात्मक संगीतमा निरन्तर सक्रिय रहने बताएका छन्।
यसले उनका प्रशंसकलाई केही हदसम्म राहत दिएको छ। अर्थात्, अब अरिजित सिंहको आवाज फिल्मका दृश्यसँग बाँधिएर होइन, स्वतन्त्र संगीतमार्फत अझ नजिकबाट सुन्न पाइनेछ।
एक साधारण सुरुवातदेखि सुपरस्टार गायकसम्म
पश्चिम बंगालको मुर्शिदाबादमा जन्मिएका अरिजित सिंहको संगीत यात्रा सजिलो थिएन। रियालिटी शो ‘फेम गुरुकुल’ बाट पहिचान बनाएका उनले सुरुवाती वर्षहरूमा संघर्षपूर्ण समय बिताए। तर निरन्तर अभ्यास, शास्त्रीय संगीतप्रतिको लगाव र भावनात्मक गायकीले उनलाई अरूभन्दा फरक बनायो।
सन् २०१३ मा आएको चलचित्र आशिकी २ को गीत ‘तुम ही हो’ ले उनलाई एकाएक सुपरस्टार बनायो। त्यसपछि उनले पछाडि फर्केर हेर्नु परेन।
हरेक भावनाको प्रतिनिधि आवाज
अरिजित सिंहलाई लोकप्रिय बनाउने मुख्य कारण भनेकै भावनात्मक गहिराइ हो। प्रेम, वियोग, पीडा, आशा, पश्चात्ताप—जुनसुकै भावना होस्, उनका गीतले सिधै मन छोइदिन्छ।
उनका चर्चित गीतहरूमा
तुम ही हो
अगर तुम साथ हो
जनम जनम
अपना बना ले
ओ माही
मस्त मगन
मुस्कुराने की वजह तुम हो
जस्ता थुप्रै सदाबहार गीतहरू पर्छन्, जुन आज पनि उत्तिकै लोकप्रिय छन्।
यी गीतहरू केवल हिट सङ्ख्यामा सीमित रहेनन्, ती एक पुस्ताको प्रेम–कथा बने।
संगीत उद्योगमा उनको प्रभाव
अरिजित सिंहको प्रभाव केवल गायनमा सीमित छैन। उनले भारतीय फिल्म संगीतको ट्रेन्ड नै परिवर्तन गरिदिए। उच्च स्वर, अनावश्यक अलंकार र बनावटीपनभन्दा टाढा रहेर सरल, आत्मीय र संवेदनशील गायनलाई उनले मुख्यधारामा ल्याए।
एक समय थियो, जहाँ प्रायः सबै ठूला चलचित्रमा कम्तीमा एउटा अरिजित सिंहको गीत अनिवार्यजस्तै हुन्थ्यो। उनी निर्माता र निर्देशकहरूको पहिलो रोजाइ बने।
किन लिए चलचित्र गायनबाट सन्यास?
अरिजित सिंहले आफ्नो सन्यासको स्पष्ट कारण खुलाएका छैनन्। तर संगीत जानकारहरूका अनुसार,
अत्यधिक व्यस्तता
एउटै आवाजको दोहोरिनु
सिर्जनात्मक स्वतन्त्रताको खोज
आत्मसन्तुष्टिको चाहना
जस्ता कारणले उनले यस्तो निर्णय लिएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।
अरिजित आफैं सधैं लो–प्रोफाइलमा रहने, चर्चाबाट टाढा बस्ने र संगीतलाई व्यवसायभन्दा साधन मान्ने कलाकारका रूपमा चिनिन्छन्। त्यसैले यो निर्णय पनि उनको स्वभावअनुसार शान्त र आत्मनिर्णयमा आधारित देखिन्छ।
नेपालसँगको सम्बन्ध
अरिजित सिंह नेपालमा पनि अत्यन्त लोकप्रिय छन्। उनका गीत नेपाली युवापुस्ताको प्लेलिस्टमा अनिवार्यजस्तै छन्। उनले दुई वर्षअघि काठमाडौंमा दिएको लाइभ कन्सर्टले ठूलो चर्चा पाएको थियो।
त्यो कार्यक्रममा हजारौँ दर्शकले उनका गीतसँगै स्वर मिलाएका थिए। नेपालका संगीतप्रेमीका लागि पनि चलचित्र गायनबाट उनको विदाइ भावनात्मक क्षण बनेको छ।
प्रशंसक र संगीत जगतको प्रतिक्रिया
अरिजित सिंहको घोषणापछि सामाजिक सञ्जालमा प्रशंसकहरूले भावुक प्रतिक्रिया दिएका छन्। कसैले उनलाई धन्यवाद दिएका छन्, कसैले उनको निर्णयको सम्मान गरेका छन् भने कसैले फिल्म संगीतमा उनको कमी खट्किने बताएका छन्।
संगीतकर्मी र कलाकारहरूले पनि अरिजितको योगदानको प्रशंसा गर्दै उनको आगामी स्वतन्त्र सांगीतिक यात्राको सफलताको कामना गरेका छन्।
एउटा युगको विराम, तर अन्त्य होइन
चलचित्र गायनबाट अरिजित सिंहको सन्यासलाई धेरैले एक युगको अन्त्यका रूपमा हेरेका छन्। तर वास्तवमा यो पूर्ण अन्त्य होइन, बरु नयाँ यात्राको सुरुवात हो।
अब उनका गीतहरू कथासँग बाँधिने छैनन्, बरु सिधै श्रोताको मनसँग जोडिनेछन्। सम्भवतः यही स्वतन्त्रताले अरिजित सिंहको संगीतलाई अझ गहिरो, अझ आत्मीय बनाउनेछ।
निष्कर्ष
अरिजित सिंहले चलचित्र गायनबाट विदा लिए पनि उनले संगीतमा छोडेको प्रभाव अमिट रहनेछ। उनका गीतहरू वर्षौँसम्म सुन्नेछन्, सम्झिनेछन् र नयाँ पुस्ताले पनि अपनाउनेछ।
उनको निर्णय व्यक्तिगत हो, तर उनका सिर्जनाले सामूहिक स्मृतिमा सदैव स्थान बनाइसकेको छ।
चलचित्र संगीतले उनको आवाज गुमाए पनि संगीत संसारले अझै अरिजित सिंहलाई सुन्न पाउनेछ—फरक रूप, फरक बाटो, तर उही भावनात्मक गहिराइका साथ।